Hành trình của Nguyễn Đức Nam — học giả, doanh nhân xã hội và người ủng hộ giáo dục hòa nhập.
Đêm Vinh danh 2020, Trường Liên Cấp John Paul
Nam từ Hà Nội đến với tư cách học sinh quốc tế, khởi đầu tại Khóa Dự bị Trung học (High School Preparation Course) tại John Paul International College trước khi vào học chính thức năm 2017.
Ký ức của Nam về JPC được điểm tô bằng những kỷ niệm trân quý — nhưng một khoảnh khắc trong giờ Toán Chuyên (Specialist Mathematics) vẫn nổi bật hơn cả. Khi loay hoay với một phương trình vi phân phức tạp, Nam đã lên tiếng nhờ giúp đỡ và ngỡ ngàng chứng kiến cả lớp cùng nhau xúm lại để tìm ra lời giải. Biết ơn sự dìu dắt của cô giáo Leanne Blood, ngày hôm ấy sẽ mãi giữ một vị trí đặc biệt trong trái tim Nam.
Sống cùng một gia đình homestay người Úc là một trải nghiệm giàu ý nghĩa — họ nhanh chóng trở thành gia đình thứ hai của Nam, nâng đỡ em qua những khó khăn và cùng em vui mừng trước mỗi thành công. Hòa nhập cuộc sống nơi đất khách đã gieo vào Nam những bài học vô giá về trách nhiệm và tính tự lập. Khi đến lúc chọn hướng đi, Phòng Hướng nghiệp của JPC — và đặc biệt là cô Kristy Baldwin — đã trở thành ngọn đèn dẫn lối, cho em sự tự tin để mở ra cánh cửa tới một tương lai đầy triển vọng.
“Năm 2020 đã dạy tôi rằng dù không phải lúc nào chúng ta cũng có thể ở bên nhau, nhưng chúng ta luôn có thể kết nối với nhau.”
Về việc hoàn thành Lớp 12 giữa những đợt phong tỏa COVID-19
Học bằng ngôn ngữ thứ hai của mình, Nam đã tìm thấy một lớp học Úc khác hẳn những gì em từng biết — nơi đề cao sự thấu hiểu và vận dụng hơn là học thuộc lòng, và nơi cả lớp cùng xúm lại bên một bạn đang gặp khó cho đến khi tìm ra lời giải.
Tại đó em khám phá ra một chân lý sẽ định hình tất cả: với sự nâng đỡ đúng đắn, bất kỳ trí tuệ nào cũng có thể tỏa sáng. Đó chính là niềm tin đằng sau tổ chức phi lợi nhuận em đặt tên Ngôi Sao Sáng — và cũng là lĩnh vực em theo học ngày nay. Giáo dục, em tin, là cách ta nâng đỡ một cuộc đời — và Trường Liên Cấp John Paul chính là nơi niềm tin ấy bén rễ.
“Tôi muốn dùng học vấn của mình để thu hẹp khoảng cách trong cơ hội đến trường của trẻ em khuyết tật.”
Nguyễn Đức Nam · về lý do em học tập
Là một học sinh quốc tế học tập bằng ngôn ngữ thứ hai, kết quả của Nam nói lên tất cả về cam kết vươn tới sự xuất sắc của em — được ghi nhận bằng những vinh danh học thuật cao quý nhất của Nhà trường.
“Tôi có một niềm đam mê mãnh liệt với việc thiết kế và sưu tầm trang sức.” Và thế là, khi vẫn còn học Trung học, Nam cùng người bạn thân đã khởi động một cửa hàng trang sức thời trang trực tuyến.
Nam điều hành công việc kinh doanh gần như hoàn toàn trên mạng — tự phát triển và thiết kế website, phân tích dữ liệu hằng tuần để hiểu trải nghiệm của khách hàng, và tìm ra những chiến lược tăng doanh số. Em tái đầu tư lợi nhuận vào giao dịch và bất động sản cho thuê, trở nên hoàn toàn tự chủ tài chính từ Lớp 11.
Không chỉ là một công việc kinh doanh, nó đã trở thành cầu nối cho sự thay đổi. Nam dùng khoản thu nhập ấy để tự trang trải việc học đại học và để khởi xướng một quỹ từ thiện cho người khuyết tật — gây quỹ hơn 5 tỷ VND (khoảng AUD $310,000) trong ba năm.
Thiết kế website, phân tích dữ liệu và chiến lược bán hàng — tất cả đều tự học, tất cả đều trực tuyến.
Tái đầu tư lợi nhuận vào giao dịch và bất động sản — nguồn thu nhập bền vững, độc lập.
Một quỹ từ thiện cho người khuyết tật, được tài trợ hoàn toàn từ những gì em gây dựng.
Nam được chẩn đoán mắc chứng ADHD (rối loạn tăng động giảm chú ý), và trong một thời gian dài em đã xấu hổ về sự khác biệt trong cách học của mình. “Tôi từng ghét bản thân và tất cả những người khuyết tật, cho rằng chúng tôi là những người vô dụng.”
Mùa hè năm 2016, em tình nguyện tại một trại hè dành cho người khuyết tật ở Việt Nam — nơi ghép đôi các bạn học sinh với những em nhỏ sinh ra khác biệt, nhiều em là nạn nhân của di chứng chất độc màu da cam từ Chiến tranh Việt Nam. Có em bị bỏ rơi từ nhỏ; có em khiếm thị, khiếm thính, hoặc khuyết tật chi. Nam được ghép với một cậu bé phải gắn bó với chiếc xe lăn vì một chứng bệnh về cột sống.
Sau vài buổi, cậu bé ngỏ ý muốn tìm hiểu thêm về Hai Bà Trưng — hai vị nữ tướng thời cổ đại của Việt Nam mà em thường thấy trên tivi. Thế là Nam bắt đầu dạy cậu bé môn lịch sử, và nhận ra rằng cậu không chỉ tiếp thu mọi thứ một cách trọn vẹn, mà còn có sự quyết tâm để phản biện lại những ý tưởng của Nam.
“Chứng kiến tiềm năng học tập xuất sắc ở một em nhỏ khuyết tật như cậu bé ấy đã phá tan sự tự ghét bỏ trong tôi và thay vào đó là niềm đam mê giảng dạy cho những người cũng khuyết tật như mình.”
— Nguyễn Đức Nam
Vài tháng sau trại hè, vào năm 2016, Nam sáng lập Ngôi Sao Sáng — một sáng kiến nhằm khơi dậy niềm say mê với STEAM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học) cho trẻ em ở những cộng đồng ít được quan tâm trên khắp Việt Nam, và đặc biệt là cho trẻ em khuyết tật.
Với vai trò nhà sáng lập kiêm Giám đốc Điều hành, Nam trực tiếp giảng dạy trực tuyến — đại số, hình học, hóa học, vật lý và sinh học — cho các em nhỏ, ngay từ những thư viện địa phương.
Đến năm 2018, sáng kiến đã được báo chí Việt Nam ghi nhận vì công việc dành cho những người học ít được quan tâm và người học khuyết tật.
Một đội ngũ sáu giáo viên nay đã tiếp cận hơn 80 em nhỏ — một buổi học đơn lẻ đã trở thành tầm ảnh hưởng bền vững, có thể nhân rộng.
“Tôi nỗ lực truyền cảm hứng cho người khác và để mọi người ghi nhớ những đóng góp lâu bền của mình.”
Trường Liên Cấp John Paul đã cho Nam không gian để học hỏi vượt xa lớp học — để giảng dạy, để dẫn dắt, và để biến tri thức thành sự thay đổi. Hãy dõi theo hành trình ấy, từ một ý tưởng sáng ngời ở Hà Nội đến một nhà kinh tế trẻ quyết tâm mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục.
Bắt đầu Khóa Dự bị Trung học, xây dựng nền tảng tiếng Anh và học thuật.
Ngôi Sao Sáng được báo chí Việt Nam ghi nhận vì công việc dành cho người học khuyết tật.
Giải Munns và Summa Cum Laude — đạt được ngay trong một năm COVID.
Tiếp tục con đường học vấn tại University of Sydney và Harvard University.
Hướng tới việc mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho tất cả mọi người — đặc biệt là trẻ em khuyết tật.
Sau một học kỳ theo học bổng ngành kỹ thuật tại University of Sydney, Nam nhận ra trái tim mình thuộc về một nơi khác. Em chọn theo học kinh tế học và xã hội học, giữ vững tầm nhìn giúp đỡ trẻ em khuyết tật ở các quốc gia đang phát triển.
Từng làm việc với Lifeline ở Úc, Nam đang thiết lập một đường dây điện thoại hỗ trợ khủng hoảng miễn phí, hoạt động 24/7 cho Việt Nam — một dịch vụ mà đất nước hiện còn thiếu.
Cùng một người bạn từ Harvard nay đang học tại trường sau đại học về giáo dục của Columbia, Nam đang nghiên cứu về bất bình đẳng giáo dục ở các quốc gia đang phát triển.
Khát vọng dài hạn của em: cải thiện cơ hội và điều kiện tiếp cận cho học sinh khuyết tật ở các quốc gia đang phát triển — dùng giáo dục để thúc đẩy sự bình đẳng.



Khi Nam tiếp tục hành trình của mình, tầm nhìn và sự bền bỉ của em hứa hẹn sẽ định hình lại nền giáo dục cho vô số trẻ em — kiến tạo một tương lai tươi sáng và hòa nhập hơn.
Nguyễn Đức Nam · Thủ khoa JPC 2020 · Hà Nội, Việt Nam
Nam khởi đầu trong một lớp học ở Brisbane, giống như mọi học sinh quốc tế gia nhập cùng chúng tôi. Hãy khám phá thêm nhiều hành trình của các cựu học sinh — hoặc bắt đầu hành trình của riêng bạn.